Alžjóšleg rįšstefna ķ jśnķ um nżtingu sjįvarfangs
Dagana 11-14 jśnķ ķ Reykjavķk
Dagana 11-14 jśnķ n.k. veršur haldin ķ Reykjavķk rįšstefnan TAFT 2003 (Trans Atlantic Fisheries Technology Conference) žar sem margir af fremstu vķsindamönnum Evrópu, Bandarķkjanna og Kanada į sviši rannsókna į sjįvarfangi og nżtingu žess munu koma saman og bera saman bękur sķnar. Um er aš ręša fyrstu sameiginlegu rįšstefnu žessara ašila.
Aš rįšstefnunni standa WEFTA (West European Fish
Technologists Association), sem eru samtök vķsindamanna į sviši
fiskišnašarrannsókna ķ V-Evrópu og AFTC (Atlantic Fisheries Technologists
Conference), sem eru sambęrileg samtök vķsindamanna į austurströnd
N-Amerķku og Kanada. Rannsóknastofnun fiskišnašarins (Rf), sem er ašili aš
WEFTA, sér um skipulagningu rįšstefnunnar.
Nokkuš er sķšan fariš var aš ręša um aš halda slķka sameiginlega rįšstefnu vķsindamanna beggja vegna Atlantshafsins. Žótti viš hęfi aš mętast į mišri leiš og var Rf fengiš til aš skipuleggja rįšstefnuna hér į Ķslandi og er žaš mikill heišur fyrir Ķsland og Rf aš standa fyrir žvķ sam kalla mį stórvišburš į žessu sviši. Rįšstefnan mun vonandi leiša til frekara vķsindasamstarfs į milli Evrópu og Bandarķkjanna į žessum vettvangi og verša um leiš öflug kynning fyrir ķslenskan sjįvarśtveg og ķslenskar rannsóknir ķ fiskvinnslu. Einnig mun rįšstefnan vonandi verša hvatning og tękifęri fyrir ķslenskan fiskišnaš til aš efla rannsóknir sem miša aš žvķ aš auka veršmęti ķslenskra sjįvarafurša. Rannsókna er žörf į žessu sviši og żmis teikn eru į lofti um aš mögulegt sé aš stórauka veršmęti sjįvarfangs frį žvķ sem nś er, samanber t.d. skżrslu s.k. AVS-nefndar (aukiš veršmęti sjįvarfangs) til Sjįvarśtvegsrįšuneytisins į sķšasta įri.
Lķkur eru į aš sjįvarśtvegur, fiskvinnsla og neysla į fiskafuršum muni breytast talsvert į nęstu įrum og įratugum. Villtir fiskstofnar ķ heiminum hafa fariš hęgt minnkandi į sķšustu įratugum, m.a. vegna meiri sóknar og aukinnar tęknivęšingar veiša. Žetta hefur m.a. leitt til veišibanns eša verulegra skertra veišiheimilda, kröfur hafa aukist um bętta umgengni um fiskistofna ķ heimshöfunum og sķšast en ekki sķst hefur žessi žróun leitt til aukins žrżstings um aš nżta žaš hrįefni sem veitt er į sem hagkvęmastan hįtt og ķ sem veršmętastar afuršir. Um žetta og fleiri hugmyndir sem miša aš žvķ aš finna leišir til aš auka veršmęti sjįvarafurša veršur m.a. fjallaš į rįšstefnunnni, auk žess sem žetta veršur eitt ašal umręšuefni vinnufundar um nżtingu aukaafurša śr sjįvarfangi, sem haldinn veršur samhliša rįšstefnunni, žar sem ašilar ķ ķslenskum fiskišnaši eru hvattir til aš męta og taka virkan žįtt ķ umręšunni.
Eitt af žvķ sem menn viršast nokkuš sammįla um varšandi žróun fiskišnašar į nęstu įrum er aš fiskeldi muni stóraukast ķ heiminum, m.a. til aš męta samdrętti ķ veišum en jafnframt til aš anna vaxandi eftirspurn eftir fiski. Fiskur hefur (enn) žį ķmynd aš vera heilnęm fęša og auknar kröfur munu verša geršar um heilnęm og örugg matvęli į nęstu įrum og įratugum, ekki hvaš sķst į Vesturlöndum žar sem mešalaldur fólks fer hękkandi og kröfur um heilsubętandi matvęli aukast aš sama skapi. Vķsbendingar eru um aš žó svo fiskur sé ekki jafn vinsęl fęša og flatbökur og hamborgarar į mešal ungs fólks žį eykst fiskneysla eftir žvķ sem fólk veršur eldra og fyrirsjįanlegt er aš sį aldurshópur veršur sķfellt mikilvęgari neytendahópur ķ framtķšinni.
Žema eša yfirskrift rįšstefnunnar er hvernig best sé aš tryggja framleišslu og žróun sjįvarafurša sem uppfylla žęr kröfur aš geta teljast örugg og heilsubętandi matvęli. Įtta žekktum fyrirlesurum hefur veriš bošiš til aš halda e.k. framsöguerindi ķ hinum żmsu mįlflokkum. Žį munu vķsindamenn frį fjölmörgum löndum einnig halda stutt erindi žar sem žeir greina frį margvķslegum rannsóknum sem žeir eru aš vinna aš og tengjast žema rįšstefnunnar. Reyndar er rįšstefnan aš fį į sig alžjóšlegra yfirbragš heldur en reiknaš var meš, žvķ žegar hafa bošaš komu sķna vķsindamenn frį löndum eins og Tyrklandi, Brasilķu, Filippseyjum, Mexķkó og S-Kóreu, auk žeirra sem koma frį ašildarlöndum WEFTA og AFTC.
Į mešal žess sem fjallaš veršur um į rįšstefnunni mį t.d. nefna ašferšir til aš žróa nżjar afuršir śr fiskafuršum sem kalla mętti markfęši (functional foods), en žaš eru matvęli sem eiga žaš sameiginlegt aš žeim hefur veriš breytt (t.a.m. bętt ķ žau vķtamķnum eša einhverju öšru) til žess aš žau hafi jįkvęšari heilsusamleg įhrif į neytandann en óbreytt matvęli. Žį veršur einnig fjallaš um rannsóknir sem geršar hafa veriš į žvķ hvernig hęgt er aš nżta betur aukafuršir śr sjįvarfangi og žróun nżrra afurša śr žeim, rannsóknir į lķfefnum sjįvarfangs, notkun lķfefna ķ fiskišnaši og rannsóknir į erfšabreyttum lķfefnum sjįvarfangs. Greint veršur frį rannsóknum į sambandi fóšrunar og fóšrunarašferša į nęringarsamsetningu eldisfisks og fjallaš um hlut fiskeldisišnašarins ķ fiskneyslu ķ framtķšinni. Žį veršur fjallaš um rannsóknir sem geršar hafa veriš į višhorfum og vęntingum neytenda gagnvart sjįvarafuršum og um naušsyn rekjaleika ķ fiskišnaši til aš višhalda trausti neytenda į sjįvarafuršum.
Rįšstefnan er višamikiš verkefni, žar sem bśist er viš aš allt aš 150 erlendir gestir muni sękja hana. Sjįvarśtvegsrįšuneytiš, Norręni Išnžróunarsjóšurinn og RANNĶS hafa styrkt rįšstefnuna, og žį munu nokkur erlend sendirįš styrkja žįtttöku gestafyrirlesara frį sķnum löndum. Einnig hefur veriš leitaš eftir fjįrhagsstušningi frį żmsum hagsmunasamtökum og fyrirtękjum ķ ķslenskum sjįvarśtvegi og hafa nokkur žeirra žegar brugšist vel viš žvķ og įkvešiš aš styrkja rįšstefnuna. Loks mį geta žess aš sķšasti dagur rįšstefnunnar, laugardagurinn 14. jśnķ, veršur eingöngu helgašur erindum sem tengjast fiskeldi.
Hęgt er aš kynna sér dagskrį TAFT rįšstefnunnar og fleira henni tengt į sérstakri vefsķšu sem sett hefur veriš į laggirnar, slóšin er: http://www.rf.is/taft2003/